Ankara Çocuk Psikoloğu

Çocuklar ve gençler yaşadıklarını yetişkinler gibi anlatamaz. Küçük bir çocuk korkusunu öfke nöbetiyle, uyum güçlüğünü uykusuzlukla, kaygısını karın ağrısıyla gösterebilir. Ergen bir genç ise mutsuzluğunu içe kapanarak, ailesiyle tartışarak ya da odasından çıkmayarak ifade edebilir. Çocuk psikoloğu bu işaretleri çocuğun yaşına ve gelişim dönemine göre anlamlandırır, çocuğun kendi dilini kullanarak onunla çalışır ve aileyi sürecin ortağı hâline getirir.

Ankara Çocuk Psikoloğu sayfasında, çocuklar, ergenler ve aileleri için sunduğumuz dört başlığı bir arada bulabilirsiniz.

Dört başlığa kısa bakış

Oyun terapisi: Üç ile on iki yaş arasındaki çocukların duygularını oyun yoluyla ifade etmesine ve zorluklarla baş etmenin yeni yollarını bulmasına yardımcı olur. Öfke, korku, yas ve uyum güçlüklerinde sık kullanılır.

Ergen danışmanlığı: On iki ile on sekiz yaş arasındaki gençlerin kaygı, mutsuzluk, akran ilişkileri ve aile çatışmaları gibi konuları güvenli bir ortamda konuşmasına alan açar. Gizlilik bu çalışmanın temelidir.

Aile ve ebeveyn danışmanlığı: Ebeveynlerin çocuklarının ihtiyaçlarını daha iyi anlamasına, tutarlı bir yaklaşım geliştirmesine ve evdeki iletişimi güçlendirmesine yardımcı olur. Boşanma sürecinde ebeveynlik de bu başlıkta ele alınır.

Sınav ve okul kaygısı: Sınav öncesinde ve sırasında yaşanan yoğun kaygıyla, okula gitmek istememe ve okul reddiyle çalışılır. Nefes, düşünce ve çalışma planı becerileri öğretilir.

İlk görüşme nasıl planlanır?

Çocuklarla çalışırken ilk görüşme çoğunlukla ebeveynlerle, çocuk olmadan yapılır. Bu görüşmede çocuğun gelişim öyküsü, ailenin yapısı, başvuru nedeni, evdeki ve okuldaki günlük düzen ayrıntılı olarak konuşulur. Ardından çocukla tanışma seansı planlanır. Küçük çocuklarla bu seans oyun odasında, oyun eşliğinde; ergenlerle ise sohbet şeklinde ve bir kısmı baş başa yapılır.

Değerlendirmenin sonunda aileyle bir geri bildirim görüşmesi yapılır. Bu görüşmede çocuğun ihtiyaçları, önerilen çalışma biçimi, seans sıklığı ve ailenin evde yapabilecekleri konuşulur.

Aile ve okulla iş birliği

Çocukla yapılan çalışmanın etkisi, evde ve okulda gördüğü yaklaşımla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle düzenli aralıklarla ebeveyn görüşmeleri yapılır; sürecin genel gidişatı paylaşılır ve evde uygulanabilecek somut öneriler verilir. Ailenin izniyle öğretmen ya da okul rehberlik servisiyle iletişim kurulabilir; bu sayede çocuğun hem evde hem okulda tutarlı bir destek görmesi sağlanır.

Çocuğunuza nasıl anlatabilirsiniz?

Çocuğunuza bir psikologla görüşeceğini yaşına uygun, kısa ve korkutmayan bir dille anlatmanız yeterlidir. Küçük çocuklar için "Duygular hakkında oyun oynayarak konuşan biriyle tanışacağız", ergenler için ise "Kendi düşüncelerini rahatça konuşabileceğin, sana ait bir alan" gibi ifadeler uygundur. Görüşmeyi bir ceza ya da tehdit olarak sunmamak önemlidir. Çocuğunuzun sorularını dürüstçe ve sakin bir dille yanıtlamanız onu rahatlatır.

Ne zaman başvurmalı?

• Davranış ya da ruh hâlindeki değişiklik birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Çocuğun okulu, arkadaşlıkları ya da aile içi ilişkileri etkileniyorsa
• Kardeş doğumu, taşınma, ayrılık ya da kayıp gibi bir değişiklik sonrası toparlanamıyorsa
• Ebeveyn olarak ne yapacağınızı bilemediğinizi hissediyorsanız

Kendine zarar verme ya da intihardan söz etme gibi durumlarda ise beklemeden acil yardım alınmalıdır.

Ebeveynin kendi duyguları

Çocuğu zorlanan bir ebeveyn çoğu zaman suçluluk, çaresizlik ya da öfke hisseder. "Nerede yanlış yaptım?" sorusu sık duyulur. Oysa çocukların zorlukları çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir; mizaç, gelişim dönemi, yaşanan değişiklikler ve çevresel etkenler birlikte rol oynar. Ebeveyn görüşmelerinde bu duygulara da yer açılır. Kendini anlaşılmış hisseden bir ebeveyn, çocuğuna karşı daha sakin ve tutarlı davranabilir; bu da çocuğun iyileşmesini doğrudan hızlandırır.

Kardeşler ve aile düzeni

Bir çocuğun zorlandığı dönemlerde kardeşler de etkilenir. Ailenin bütün dikkati bir çocuğa yöneldiğinde diğer çocuk kendini görünmez hissedebilir. Görüşmelerde kardeşlerin ihtiyaçları da göz önünde tutulur, evdeki düzenin herkes için adil kalması için öneriler geliştirilir.

Gelişim dönemlerine göre yaklaşım

Okul öncesi çocuklarla çalışmada oyun ve aile görüşmeleri ön plandadır. İlkokul döneminde oyunun yanında hikâyeler, resim ve kısa beceri çalışmaları da kullanılır. Ergenlikte ise görüşmeler sohbet ağırlıklı yürür ve gencin kendi hedeflerini koyması teşvik edilir. Her dönemde aile sürecin içindedir, ancak katılımın biçimi çocuğun yaşına göre değişir.

Süreç ne kadar sürer?

Çocuk ve ergenlerle yapılan çalışmaların süresi konuya ve çocuğun ihtiyacına göre değişir. Belirli bir değişikliğe uyum güçlüğünde birkaç ay yeterli olabilir; daha karmaşık durumlarda süreç daha uzun planlanır. İlerleme ebeveyn görüşmelerinde düzenli olarak birlikte değerlendirilir. Çocuğun kendi gözlemleri de bu değerlendirmenin önemli bir parçasıdır; yaşına uygun biçimde ona da nasıl hissettiği sorulur.

Sık sorulanlar