Bireysel Terapi

Bireysel terapi, bir psikologla bire bir yapılan, belirli aralıklarla tekrarlanan ve kişinin duygularını, düşüncelerini, ilişkilerini ve davranışlarını anlamaya yönelik görüşmelerdir. Bir arkadaşla dertleşmekten farkı, görüşmenin yapılandırılmış olması, bilimsel yöntemlere dayanması ve terapistin yargılamadan, tarafsız bir yerden dinlemesidir. Terapi bir öğüt verme süreci değildir; kişinin kendi çözümlerini bulmasına ve uygulamasına eşlik eder.

Kimler için uygun?

Bireysel terapiye başvurmak için belirli bir tanı almış olmak gerekmez. Aşağıdaki durumlar en sık başvuru nedenleri arasındadır:

• Uzun süren mutsuzluk, isteksizlik ya da içsel boşluk hissi
• Sürekli endişe, gerginlik ve zihinden atılamayan düşünceler
• Kayıp, ayrılık ya da beklenmedik bir yaşam olayının ardından toparlanamama
• İş yerinde tükenmişlik, motivasyon kaybı ve karar vermekte zorlanma
• Benzer ilişki sorunlarının tekrar tekrar yaşanması
• Özgüven eksikliği, sınır koyamama, hayır diyememe
• Öfke kontrolünde zorlanma
• Geçmişte yaşanan zor deneyimlerin bugünü etkilemesi

Bazen de kişi neyin yanlış gittiğini tam olarak bilemez; yalnızca bir şeylerin değişmesi gerektiğini hisseder. Bu da terapi için yeterli bir başlangıç noktasıdır.

İlk seansta neler olur?

İlk görüşme bir tanışma seansıdır. Terapist sizi neyin terapiye getirdiğini, bu durumun ne zamandan beri sürdüğünü, günlük hayatınızı nasıl etkilediğini ve daha önce neler denediğinizi sorar. Aile ve iş yaşamınız, ilişkileriniz, uyku ve beslenme düzeniniz de konuşulabilir. Siz de terapistin nasıl çalıştığını, seansların nasıl ilerleyeceğini ve gizlilik ilkelerini sorabilirsiniz.

Seansın sonunda terapiden beklentileriniz netleştirilir ve ilk hedefler birlikte belirlenir. Hedefler "daha iyi hissetmek" gibi genel bir ifade yerine, "sabahları işe gitmeden önceki kaygıyla baş edebilmek" ya da "eşimle tartışmadan konuşabilmek" gibi somut olduğunda ilerlemeyi izlemek kolaylaşır.

Hangi yöntemler kullanılır?

Bireysel terapi tek bir teknikten ibaret değildir. Terapist, kişinin ihtiyacına göre etkinliği araştırmalarla gösterilmiş yöntemlerden yararlanır:

• Bilişsel davranışçı terapi: Duyguları besleyen düşünce kalıplarını fark etmeye ve davranışları adım adım değiştirmeye odaklanır.
• EMDR: Travmatik ya da rahatsız edici anıların işlenmesinde kullanılır.
• Kabul ve kararlılık terapisi: Zor duygularla mücadele etmek yerine onlara yer açarak, kişinin değer verdiği şeylere doğru ilerlemesini destekler.
• Psikodinamik yaklaşımlar: Geçmiş deneyimlerin bugünkü ilişkileri ve tepkileri nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışır.

Hangi yöntemin kullanılacağı ilk görüşmelerden sonra birlikte kararlaştırılır ve süreç içinde gerekirse değiştirilebilir.

Seanslar nasıl ilerler?

Seanslar genellikle haftada bir yapılır ve yaklaşık elli dakika sürer. İlk haftalarda daha çok anlama ve hedef belirleme üzerinde durulur. Sonraki seanslarda bu hedeflere yönelik çalışmalar yapılır; kimi zaman seans aralarında denenecek küçük ödevler verilir. Her birkaç seansta bir ilerleme birlikte değerlendirilir: Neler değişti, neler hâlâ zorluyor, hedeflerde bir güncelleme gerekiyor mu?

İyileşme çoğu zaman düz bir çizgide ilerlemez. Bazı haftalar daha iyi, bazıları daha zor geçebilir. Zor bir seansın ardından kendinizi yorgun hissetmeniz, terapinin işe yaramadığı anlamına gelmez; çoğu zaman önemli bir konuya dokunulduğunu gösterir.

Ne kadar sürer?

Terapinin süresi konuya, hedeflere ve kişiye göre değişir. Belirli bir soruna odaklanan kısa süreli terapiler on iki ila yirmi seans sürebilir. Daha köklü ve uzun süredir devam eden konularda süreç birkaç aydan bir yıla kadar uzayabilir. Terapinin sonlandırılması da planlı yapılır; seans aralıkları açılarak kişinin öğrendiklerini kendi başına sürdürmesi desteklenir.

Terapistle uyum neden önemli?

Araştırmalar, terapinin etkisinde kullanılan yöntem kadar danışan ile terapist arasındaki güven ilişkisinin de belirleyici olduğunu gösteriyor. Kendinizi anlaşılmış ve rahat hissetmeniz önemlidir. İlk birkaç seanstan sonra bu uyumu hissetmiyorsanız bunu terapistinizle konuşmanız, sürecin size göre düzenlenmesine ya da daha uygun bir terapiste yönlendirilmenize yardımcı olur.

Terapiden daha fazla verim almak için

Seanslar haftada yalnızca elli dakika sürer; değişimin büyük kısmı ise seanslar arasında yaşanan hayatın içinde olur. Bu yüzden görüşmeden sonra kısa notlar almak, seans sırasında fark ettiğiniz bir düşünceyi hafta içinde gözlemlemek ve kararlaştırılan küçük adımları denemek terapinin etkisini artırır. Bir sonraki seansa gelirken hafta boyunca sizi en çok zorlayan anı ya da ilerleme kaydettiğiniz bir durumu düşünmek, görüşmenin daha verimli geçmesini sağlar. Terapistinize açık olmak da önemlidir; bir öneri size uygun gelmiyorsa ya da seansta konuşmak istemediğiniz bir konu varsa bunu söylemeniz süreci zayıflatmaz, aksine güçlendirir.

Randevu ve ilk görüşme

Ankara'da bireysel terapi için randevu talebinizi formdan iletebilirsiniz. Kısa bir telefon görüşmesinde ihtiyacınız dinlenir, yüz yüze ya da çevrim içi görüşme tercihiniz ve uygun gün ile saat birlikte belirlenir. İlk seanstan önce özel bir hazırlık yapmanız gerekmez.

Psikiyatrik destek ne zaman gerekir?

Belirtiler çok yoğunsa, uyku ve iştah ciddi biçimde bozulduysa ya da günlük işlevler belirgin olarak aksıyorsa, terapiye ek olarak bir psikiyatri değerlendirmesi önerilebilir. Bu durumda terapi ve ilaç tedavisi birlikte yürütülebilir.

Sık sorulanlar