Aile ve Ebeveyn Danışmanlığı

Aile ve ebeveyn danışmanlığı, çocuğun yaşadığı zorlukları tek başına onun sorunu olarak değil, ailenin bütünü içinde ele alan bir destek biçimidir. Kimi zaman yalnızca ebeveynlerle, kimi zaman bütün aileyle birlikte yapılır. Amaç suçlu aramak değil; aile içindeki ilişkilerin nasıl işlediğini görmek, herkesin ihtiyacını duyulur kılmak ve evde daha huzurlu bir düzen kurmaktır. Ebeveynlik kimse için kendiliğinden bilinen bir beceri değildir; yardım istemek, iyi bir ebeveyn olmanın parçasıdır.

Hangi konularda başvurulur?

• Söz dinlememe, sık öfke nöbetleri ve inatlaşma
• Kardeşler arasında yoğun kıskançlık ve kavga
• Uyku, yemek ve tuvalet alışkanlıklarında sorunlar
• Ekran süresi ve teknoloji kullanımında çatışmalar
• Ebeveynlerin çocuk yetiştirme konusunda farklı düşünmesi
• Boşanma ya da ayrılık sürecinde çocuklara nasıl yaklaşılacağı
• Yeni bir kardeşin doğumu, taşınma, okul değişikliği gibi geçiş dönemleri
• Ergenlikte artan tartışmalar ve iletişim kopukluğu
• Özel gereksinimli bir çocuğun aile hayatına etkisi
• Büyükanne ve büyükbabaların çocuk bakımındaki rolüyle ilgili gerginlikler

Ebeveyn danışmanlığı nasıl işler?

Ebeveyn danışmanlığında görüşmeler çoğunlukla çocuk olmadan, anne ve babayla yapılır. İlk görüşmede ailenin yapısı, çocuğun gelişim öyküsü, başvuru nedeni ve evdeki günlük düzen ayrıntılı olarak konuşulur. Ebeveynlerin şimdiye kadar neleri denedikleri, nelerin işe yaradığı ve nelerin yaramadığı birlikte değerlendirilir.

Sonraki görüşmelerde somut konular üzerinde çalışılır: Net ve tutarlı kurallar koymak, olumlu davranışı fark edip pekiştirmek, sonuçları sakin bir şekilde uygulamak, çocuğun duygularını adlandırmasına yardım etmek ve öfke anlarında ebeveynin kendisini sakinleştirmesi gibi. Her görüşmenin sonunda bir sonraki haftaya kadar evde denenecek küçük adımlar belirlenir.

Aile terapisi ne zaman gerekir?

Bazı durumlarda sorun tek bir çocukla değil, ailenin işleyişiyle ilgilidir: Ebeveynler arasındaki gerginlik çocuklara yansıyor olabilir, aile üyeleri birbirleriyle konuşmayı bırakmış olabilir ya da bir kayıp, hastalık veya göç gibi bir olay bütün aileyi sarsmış olabilir. Bu durumlarda bütün ailenin katıldığı görüşmeler planlanır. Aile terapisinde terapist, her üyenin bakış açısının duyulduğu bir ortam yaratır ve aile içindeki tekrarlayan döngüleri birlikte fark etmeye yardım eder.

Boşanma sürecinde ebeveynlik

Boşanma, yetişkinler için olduğu kadar çocuklar için de büyük bir değişikliktir. Çocukların bu süreçten en az zararla çıkması, büyük ölçüde ebeveynlerinin nasıl davrandığına bağlıdır. Danışmanlıkta ayrılık haberinin çocuğa yaşına uygun biçimde nasıl verileceği, çocuğun iki ev arasında kendini güvende hissetmesi için neler yapılabileceği ve ebeveynlerin anlaşmazlıklarını çocuğun önüne taşımadan nasıl yönetebilecekleri konuşulur. Ortak ebeveynlik planı oluşturmak, çocuğun hayatındaki belirsizliği azaltır.

Evde işe yarayan temel ilkeler

• Tutarlılık: Kuralların günden güne ve ebeveynden ebeveyne değişmemesi çocuğa güven verir.
• Az ama net kural: Uzun kural listeleri yerine ailenin gerçekten önem verdiği birkaç kural daha kolay uygulanır.
• Olumluyu fark etmek: Çocuğun iyi giden davranışlarını görmek ve söylemek, istenmeyen davranışlara odaklanmaktan çok daha etkilidir.
• Duyguyu kabul, davranışa sınır: "Kızgın olduğunu anlıyorum, ama vurmana izin veremem" gibi bir yaklaşım çocuğa duygularıyla baş etmeyi öğretir.
• Birlikte zaman: Her gün kısa da olsa çocukla baş başa, yönlendirmeden geçirilen bir zaman, bağı güçlendirir.
• Ebeveynin kendine bakımı: Yorgun ve tükenmiş bir ebeveynin sabırlı kalması zordur; ebeveynlerin kendi ihtiyaçlarını gözetmesi de çocuğa yapılan bir yatırımdır.

Ebeveynler farklı düşündüğünde

Anne ve babanın çocuk yetiştirme konusunda farklı fikirlere sahip olması çok yaygındır; çoğu zaman her biri kendi ailesinden gördüğü modeli taşır. Bu farklılıklar çocuğun önünde tartışıldığında, çocuk ya bir ebeveyni diğerine karşı kullanmayı öğrenir ya da araya sıkışmış hisseder. Danışmanlıkta ebeveynlerin ortak bir zemin bulması, temel kurallarda uzlaşması ve anlaşmazlıklarını baş başa konuşabilmesi için birlikte çalışılır. Mükemmel bir uyum değil, çocuğun gözünde tutarlı bir ekip olmak hedeflenir.

Ergenlik döneminde aile

Çocuk ergenliğe girdiğinde ebeveynlik de yeniden şekillenir. Küçük yaşlarda işe yarayan kurallar ve ödüller artık etkisini yitirir; genç, kararlara katılmak ve kendi alanına saygı gösterilmesini ister. Bu dönemde danışmanlıkta, kuralların gençle birlikte konuşularak belirlenmesi, sorumluluk verilirken güvenlik çerçevesinin korunması ve tartışmaların kişiselleştirilmeden yürütülmesi üzerinde çalışılır. Ebeveynlerin gençle ilişkiyi korumayı kurallardan daha öncelikli görmesi, uzun vadede en güçlü koruyucu etkendir.

Görüşme sıklığı ve süre

Ebeveyn görüşmeleri genellikle haftada bir ya da iki haftada bir yapılır. Belirli bir davranış sorununa odaklanan danışmanlık birkaç ay içinde sonuç verebilir. Aile terapisinde süre, ailenin ihtiyaçlarına ve hedeflerine göre belirlenir. İlerleme düzenli aralıklarla birlikte değerlendirilir.

Ankara'da aile danışmanlığı randevusu

Randevu talebinizi formdan iletirken ebeveyn görüşmesi mi yoksa aile görüşmesi mi istediğinizi belirtmeniz yeterlidir. Ön görüşmede kimlerin katılacağı ve görüşme düzeni birlikte planlanır.

Sık sorulanlar